W polskim społeczeństwie przybywa ludzi z nadmierną wagą. Według raportów GUS i Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) co druga dorosła osoba w kraju jest otyła.  U dzieci i młodzieży choroba ta występuję w 5 proc. tej grupy. Czym jest otyłość i jak sobie z nią radzić?

 

Definicja

Prof. dr hab. med. Ewa Marcinowska-Suchowierska wraz z innymi ekspertami w „Postępach Nauk Medycznych” (t. XXVI, nr 4, 2013) zaburzenie to klasyfikuje jako stan, w którym ilość energii dostarczonej przewyższa jej zużycie przez organizm charakteryzujący się zwiększeniem ilości tkanki tłuszczowej, co wpływa niekorzystnie na stan zdrowia.

„Otyłość jest złożonym stanem o poważnych następstwach socjalnych i psychologicznych, dotykającym wszystkich grup wiekowych i socjoekonomicznych, zagrażającym zarówno krajom rozwiniętym, jak i rozwijającym się” – wyjaśniają naukowcy.

– To jednostka chorobowa, zaburzenie funkcjonowania organizmu, czyli tak zwanej homeostazy. To zaburzenie związane z nadmiarem masy ciała, nadmiernym odkładaniem się tkanki tłuszczowej – mówi dietetyk Kamil Sambor.

 

Skala problemu

Raport Głównego Urzędu Statystycznego na temat jakości życia w Polsce z 2014 roku podaje, że wśród osób powyżej15 roku życia nadwaga lub otyłość występuje na poziomie ponad 53 proc. Otyły jest już co 6. mężczyzna i co 7. kobieta.

Raport Światowej Organizacji Zdrowia z 2017 roku ukazuje natomiast zakres otyłości u nastolatków. Nadmierną wagę posiada 5 proc. polskiej młodzieży między 11 a 15 rokiem życia. U chłopców problem ten występuje dwa razy częściej niż u dziewczynek.

 

Ile powinniśmy ważyć?

Najpopularniejszy sposób na określenie właściwej masy ciała to wyliczanie BMI (Body Mass Index). To wskaźnik prawidłowej wagi osób dorosłych. Aby poznać swoje BMI, należy rozwiązać równanie: masa (kg) / wzrost (m)². Według WHO prawidłowa masa ciała zawiera się w przedziale od 18,6 do 24,9 BMI.

Odczytywanie BMI:

< 16,0 – wygłodzenie

16,0–16,99 – wychudzenie

17,0–18,49 – niedowaga

18,5–24,99 – waga prawidłowa

25,0–29,99 – nadwaga

30,0–34,99 – I stopień otyłości

35,0–39,99 – II stopień otyłości (otyłość kliniczna)

≥ 40,0 – III stopień otyłości (otyłość skrajna)

 

Poza BMI do rozpoznania otyłości służą m.in.:

– bioimpendancja elektryczna ciała – analiza składu ciała

– WHR (waist-hip ratio) – wskaźnik obwodu talia – biodro

–  antropometria – pomiar grubości fałdu skórnego

 

Przyczyny pojawiania się niechcianych kilogramów

Prof. Paweł Bogdański, Kierownik Katedry Leczenia Otyłości, Zaburzeń Metabolicznych i Dietetyki Klinicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu wyjaśnia, że trudno wskazać jedną przyczynę otyłości; jest to choroba uwarunkowana wieloczynnikowo.

– Podstawą jej powstania jest wytworzenie tak zwanego dodatniego bilansu energetycznego. Niekorzystny bilans energetyczny to wynik nadmiernej konsumpcji kalorii i niedostatecznego ich spalania. W konsekwencji nie jesteśmy w stanie „zużyć” spożytych kalorii i organizm kumuluję tę energię w postaci nagromadzonej tkanki tłuszczowej – tłumaczy  naukowiec.

Ekspert zaznacza, że obecnie mamy do czynienia ze środowiskiem obesogennym – sprzyjającym rozwojowi otyłości. Część społeczeństwa żyje w dużym pośpiechu, nie ma czasu na przygotowywanie zdrowych posiłków, na ćwiczenia fizyczne, nie radzi sobie z emocjami. Te czynniki zwiększają ryzyko rozwoju nadmiernej masy ciała i są odpowiedzialne za większość przypadków otyłości.

– Istnieje również szereg wtórnych przyczyn otyłości, które ułatwiają rozwój choroby. Wśród nich wymienić należy bardzo rzadko występujące choroby genetyczne oraz choroby i zaburzenia przebiegające np. ze spowolnieniem metabolizmu. Do rozwoju otyłości przyczyniają się również niektóre leki. W kontekście otyłości mówimy też o pewnej skłonności genetycznej. Natomiast w świetle obecnych badań nieznany jest pojedynczy gen odpowiedzialny za wystąpienie choroby. Mówimy raczej o „genetycznej predyspozycji do rozwoju otyłości” – dodaje prof. Paweł Bogdański.

Okazuje się, że u młodzieży główne przyczyny otyłości są podobne do tych u dorosłych. Według WHO nastolatkowie cierpią na otyłość przez picie słodzonych napojów, spożywanie fast-foodów [czytaj dalej], a przy tym małej codziennej ilości warzyw, owoców. Winny jest także brak aktywności fizycznej oraz siedzący tryb życia.

Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że warzywa spożywa codziennie około 30 proc. polskiej młodzieży. Prawie tyle samo nastolatków zajada się słodyczami. Natomiast aktywność fizyczną o umiarkowanej intensywności (60 minut lub więcej na co dzień) uprawia jedynie około 24 proc. młodzieży.

 

Leczenie

Prof. Paweł Bogdański mówi, że podstawą leczenia otyłości jest modyfikacja stylu życia. Ma ona polegać na wprowadzeniu diety redukcyjnej i zwiększeniu aktywności fizycznej.

– Ważnym elementem terapii jest modyfikacja zachowań zdrowotnych i żywieniowych jak np. unikanie jedzenia w pośpiechu, korzystanie ze schodów zamiast z windy czy umiejętne radzenie sobie ze stresem. W sytuacji, w której zawodzą te metody, można rozważyć leczenie farmakologiczne. Leki mogą być wprowadzone wyłącznie przez lekarza po przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu i badania. U pacjentów, u których nie zadziałają nawet leki, można rozważyć wykonanie operacji bariatrycznej – wyjaśnia ekspert.

Kamil Sambor również wskazuje na potrzebę zmiany nawyków żywieniowych i trybu życia przy leczeniu otyłości.

– Istotna jest tu edukacja. Powinniśmy wiedzieć, ile jemy i po co jemy. Musimy dowiadywać się, jakie produkty powinniśmy spożywać, ile ćwiczyć. Samo odchudzanie da efekty krótkofalowe, dlatego że za tym najczęściej idzie chwilowa restrykcyjna dieta i późniejszy powrót do złych nawyków – stwierdza dietetyk.

Maria Sokołowska/Ostrzegamy.online

Szanowni Państwo,

w związku z wejściem w życie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO) informujemy, że Administratorem danych osobowych jest Fundacja Lux Veritatis z siedzibą w Warszawie (01-192) przy ul. Leszno 14.

Szczegółowe informacje dotyczące przetwarzania Państwa danych osobowych znajdują się w Polityce przetwarzania danych osobowych dostępnej TUTAJ

Prosimy pamiętać, że zawsze można udzieloną zgodę odwołać.

JAKIE DANE GROMADZIMY?
Jako administrator Państwa danych osobowych informujemy, że przetwarzamy Państwa dane które są zbierane podczas korzystania przez Państwa z naszej strony: Państwa zapisy na Newsletter (o ile takie wystąpią), pliki cookies umożliwiające właściwą prezentację naszej strony.

KTO BĘDZIE ADMINISTRATOREM PAŃSTWA DANYCH?

Administratorami Państwa danych będziemy my: Fundacja Lux Veritatis z siedzibą w Warszawie (01-192) przy ul. Leszno 14, wpisana przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego do Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej i Rejestru przedsiębiorców pod nr KRS: 0000139773; nr NIP: 896-11-69-046, nr REGON: 931899215

JAKI MAMY CEL W PRZETWARZANIU PAŃSTWA DANYCH OSOBOWYCH?
Przetwarzamy te dane w celach opisanych w naszej polityce, między innymi aby w prawidłowy sposób wyświetlić Państwu stronę internetową.